|
كس نيست كه خواند بتو افسانهء iiمارا زان شعله كه سوزد دل فرزانهء iiمارا
يكدم به برم اى بت هندوى iiستمگر بنشين و نگر كلبهء ويرانهء مارا
در شهر غمت همچو گدايان فتاده iiايم يا شاهِ جهان دربده پيمانهء iiمارا
بر ديدهء تنگ تو بنشته است كه iiآخر برباد دهد منزل و كاشانهء iiمارا
اين چشم جهان بين مرا نيست iiنگاهى تا خوب ببيند رُخ جانانهء iiمارا
دوشم برهء خواب همى گفت كه يارب فردا بكُش آن عاشق ديوانهء iiمارا
افسوس كه ديگر نتوان كرد iiفغانى
چون بست فنا مرغك بى لانهء iiمارا
**********
ميان سينه ام يارب غم دلبر iiنميگنجد عجب ويرانهء دارم كه سيم و زر iiنميگنجد
دلاگر عشرتى خواهى انيس خار هجران iiشو كه تا من باغبان باشم گلم دربر iiنميگنجد
زحرف ناصحان ايدل چرا نوميد iiميآيى چو واعظ بى ريا هرگز سر منبر نميگنجد
جهان و بحر و كانش را فداى نام او iiكردم كه بيش اندر ضمير من ز يك گوهر نميگنجد
بخوان اسرار هستى را زجام بادهء iiرنگين از آنكه شرح جانكاهش درين دفتر iiنميگنجد
مهء مهر آفرين اشرا نميدانم چه iiميخواهد وليكن اين قدر دانم كه در محور iiنميگنجد
بغير از نام نيكويش نباشد در زبان iiمن كمال بهتر از اينم به مغز سر iiنميگنجد
فنا بر تاب عنان خود ز راه وجد و iiزراقى
كه بر درگاه پير ما ، بت آذر نميگنجد
**********
نو بهار آمد نگارا گامى نِه سوى iiچمن زانكه بى رخسار تو رنگى ندارد iiانجمن
همچو بدر نو بهارى خنده زن بر iiآفتاب پردهء ابر سيه را از جبينت بر iiفگن
نكته هاى نغز را صرف بهار و يار iiكن اى به لطف حق رسيده بر سر گنج سخن
بلبل خوش لهجه ى شيراز را جامى iiبده نسخهء شربت مثالى گير زان طوطى iiدهن
من بهار عشق ميخواهم كه باشد بى iiخزان تو بهارى را كه پائيزش بوَد خواب iiسمن
هر بهارى را خزانى در قفا باشد iiبدان صد هزاران فصل گل ديده است صحراى ختن
مژدهء فصل بهاران باد بر آنكس كه او كان و دريا را نبيند بيش از نصف iiثمن
سال نو ار صلح دارد مقدمش بر ديده iiها ور ندارد صلح يارب خوشترم آيد iiرسن
آنكه گفت الحمد لله كى توان تحرير iiكرد جز صفات احمد و غير از ثناى ذو iiالمنن
صدر جنت منزل آنست كاندر راه عشق باكمال فيض او جانش بر آيد از iiبدن
ما غريبان را پناهى بِه ز درگاه تو iiنيست سر فرازم ساز يارب با وصال iiخويشتن
گر فنا را باز در بزم غزلخوانى iiبرند
مُهر باشد بر دهانش تا نرنجد اهل iiفن
**********
عيد قربان است و خواهم گشت قربان كسى گر زلطف حق ببينم روى تابان iiكسى
كلبهء ويرانه ام رشك گلستان iiميشود سايه چون مى افگند زلف پريشان كسى
با جوانانى كه دارند زيور شرم و حيا همتى بايد كه باشند هر يكى جان كسى
حاجتى دارم ز بلبل فصل گل كاندر iiچمن از دل مسكين زدايد داغ حرمان iiكسى
بر خليل خود ترحم گر نميكردى iiخداى مى ربود هر ساله اكنون نور چشمان iiكسى
زان سبب خوشحالى بى حد بما شد iiناروا همچو بيداد و جفا بر عزت و شان iiكسى
يا الهى سبحهء مارا بحمدت كن iiدرست تا نباشيم جز تو مداح و ثنا خوان iiكسى
آه و افغان مرا آنكس همى داند كه iiاو ديده باشد ظلمت شبهاى هجران iiكسى
اين دل غم پرور من شاد ميگردد iiفنا
ليك آنروزى كه گردم باز مهمان iiكسى
**********
توسن دهر كينه جو خر نشود چه iiميشود گوش دل از نواى او كر نشود چه iiميشود
شهوت و نفس ما همه بحر معاصى اند iiولى دامن ما به آب شان تر نشود چه iiميشود
نهال اميد مرا تازه چو كردى اى iiخدا بى گل و شاخ و غنچه و بر نشود چه ميشود
جنّت عاشقان تو تا بوَد آستان iiتو كلبهء عيش ناكسان گر نشود چه iiميشود
گداى مانند فنا در طلب گنج بقا
محو فسون مشته ى زر نشود چه iiميشود
**********
يا الهى اين فلك را گر وفا بودى چه iiبو حاجت رندان از او گاهى روا بودى چه iiبود
گردش چرخش بكام صاحبان iiدولتست سايه لطف تو بر شاه و گدا بودى چه بود
من كه گشتم مونس درد و غم و رنج و الم ديدن روى تو ام بارى سزا بودى چه iiبود
هرگز آنكس را ندانم تا جدا از من iiنشد وآن جدايى ها همه كز ابتدا بودى چه iiبود
از بساط ما عزيزان را چو ننگ آيد iiهمى بستر ما سنگ و خاك و بوريا بودى چه بود
بر شكايت لب گشودن آب ميسازد iiمرا شكوهء پنهان قلبم بر مَلا بودى چه بود
بينوايانِ چو مارا كس نمى پرسد iiفنا
كلك بيبناك تو هم مانند ما بودى چه iiبود
**********
آمد بهار و باز به گلزارم آرزوست سير چمن و دامن كهسارم iiآرزوست
از لاله رخان گرچه وفا هيچ نديدم در دشت و دمن لالهء بسيارم آرزوست
نرگس صفت اندر نظر مردم iiهشيار چشمان پُر از گوهر و بيدارم آرزوست
از شوق تو اى غنچه نورسته چو مجنون بد نامى در كوچه و بازارم iiآرزوست
آنجا كه مرا از غمت آزاد iiنمايند صد موج فغان از دل خونبارم آرزوست
چشم و خط و خال و مه رخسار به تحقيق خوب اند ولى بهتر ازين چارم iiآرزوست
با بلبل شوريده ى گفتم كه چى iiخواهى گفت آنكه كند فهم بگفتارم iiآرزوست
هيهات كه يك سال دگر رفت از iiعمرم دردا كه هنوز آن گل بيخارم iiآرزوست
بر دار فنا دست دعا هر گه و iiبيگاه
چون عفو گناهان سال پارم آرزوست
**********
اسير حلقهء مويت شدم دريغ iiدريغ خراب گلشن رويت شدم دريغ iiدريغ
مثال بلبل افسردهء بستان iiجنون ز ورد نام نكويت شدم دريغ iiدريغ
نشد كه واقف احوال راه خود iiگردم اگر چه زاير كويت شدم دريغ iiدريغ
فصل شادابى عمرم بعبث گشت خزان تا خبر دار ز خويت شدم دريغ iiدريغ
بسنگ سر چو شكستم پياله اى iiساقى شكسته همچو سبويت شدم دريغ iiدريغ
كوكب بخت فنا را به نظام iiدگرى
برده و مست ز بويت شدم دريغ iiدريغ
**********
پاك بشويم به اشك لوح دل ساده iiرا پاره نمايم دگر خرقه و سجاده را
قسمت شاهان بود خون دل مومنان ما كه گدائيم و مست نوش بكن باده iiرا
هيچ ندانى شمرد عاشق رويش iiاگر ديده نباشى همه اهل سر جاده iiرا
درگهء محشر نشد زار و نزار آنكه iiاو عشق گرفتش ز دست يا كه خود افتاده را
خنده لعل لبش شربت جان iiميخورد باز نپرسد ولى آب جگر داده iiرا
روزيى كس را فنا كس نتواند iiربود
زانكه نداند ره آن در بگشاده iiرا
**********
تا بصحراى جنونم اعتبار افتاده iiاست از كف دل طاقت و صبر و قرار افتاده است
چون شدم واقف ز راه و رسم خوبان iiجهان نيك ديدم چاره از انجام كار افتاده است
خوانده ام بسيار اوصاف جمالش را iiولى در حقيقت هر يكى دور از شما افتاده است
از هزاران خسرو و جمشيد باشد خوبتر گر فقيرى در دل شب زنده دار افتاده iiاست
تير آه عاشقان از عرش و كرسى iiبگذرد زانكه عاشق هر كجا ايستد نزار افتاده iiاست
با كمال معصيت صبح و مساى عمر iiمن بر سر خاك غريب روز گار افتاده iiاست
عاقبت بيند رخ زيباى يار iiخويشتن آنكه در چاه سياه انتظار افتاده iiاست
كس نه بنوازد فنا را در جهان زيرا كه iiاو
از در الفت بپاى كردگار افتاده iiاست
**********
آنجا كه ز هستى چو رسى نام iiنباشد دور از بر معشوقه ز يك گام iiنباشد
هشدار كه تا منزل مقصود iiرسيدن راهيست كه پيمودهء خود كام iiنباشد
كبر و هوس و ناز بدر كن زدل iiخويش جاهل چه هنر دارد اگر خام iiنباشد
دوزخ به يقين ملك فرنگست كه iiآنجا گلبانگِ نمازِ سحر و شام نباشد
بر خيز كه از هر دو جهان دست بشوئيم تا عقل و خرد بستهء اين دام نباشد
تسبيح چه كار آيدش ار همچو iiبمسجد صوفى خبر از گردش ايام iiنباشد
يارب نظرى جانب رندان iiجفاكش افگن كه دگر حاجت انعام iiنباشد
هر دل كه موافق نشود با غم هجران خواهان مى لعل و لب جام iiنباشد
بگذار فنا را كه در اين گوشهء iiدنيا
پيوسته ز درد و الم آرام iiنباشد
**********
گر واقف اسرار دل و جان شده iiباشى از عقل و خرد سخت پشيمان شده باشى
خاك ره دلدار چو بر سر iiبباردت بهتر به يقين از مه تابان شده iiباشى
از خوابگه ى ناز بتان قبله iiنسازى چون معتكف كعبهء هجران شده iiباشى
هر دم كه ز دل نالهء مستانه iiبرآيد گاهيست كه در فكر غريبان شده iiباشى
جور فلك و طعن حسود و غم دنيا سهلست اگر بندهء جانان شده iiباشى
خواهى كه بتابد برهت نور iiهدايت مگذار كه در چاه زنخدان شده باشى
با آنكه خجل از لب تو آب iiحياتست يك درد نديدم كه تو درمان شده باشى
زان باده كه صوفى بكند عار بكف iiآر مپسند كه از غصه پريشان شده iiباشى
گفتم نكند هيچ فنا شرم و iiحيايى
گفتا بكند شرم چو خندان شده باشى
**********
ز پى موسم گل فصل خزان نيز iiرود حيف از عمر گرانمايه كه آن نيز iiرود
دوش خونابهء چشمم بگريبان چو iiرسيد گفت هشدار كه اين نقد روان نيز iiرود
دستگير ارنشود خضرِ اميد تو iiمرا نقس رخسار تو از دفتر جان نيز iiرود
آه از زاهد خاميكه نه از راه iiطريق بدر ميكده و طوف بتان نيز iiرود
فارغ از كار جهان باش كه تا iiمينگرى غم و شادى جهان گذران نيز iiرود
يارب از لطف و كرم عذر گناهم iiبپذير كانچه در پرده نهانست عيان نيز iiرود
آنكه از خندهء بسيار نمى آيد iiباز باشد از خويش كه بس گريه كنان نيز رود
ميرود آب رخم در طلب يار iiچنان كه دل زار من و از دگران نيز iiرود
گر فنا غير رهء عشق سفر خواهد كرد
وا گذاريد كه از تاب و توان نيز iiرود
**********
گر زنده به اينم كه چنين زار iiبگريم بگذار خدايا كه به تكرار iiبگريم
رازيست نهان در دل ديوانه وليكن تا فاش كند كلك گنهگار iiبگريم
زانجا كه سيه نامه تر از خويش ندانم يكتاى زمانستم و بسيار iiبگريم
چشمم چو فتد جانب هر بنده iiمحتاج با نعره هاى خنده ى سر شار iiبگريم
در راهى كه من مى سپرم با قدم iiدل تا هست مرا قوت رفتار iiبگريم
چون عقل مقصر نه بَرد پى به مهمات عمريست كه در خانه ى خمار iiبگريم
افسوس كه اندر تهء اين گنبد iiنيلى معلوم نباشد كه چه مقدار بگريم
برخيز فنا و دهن خويش iiفروبند
فرماى كه من نيز گهربار iiبگريم
**********
من خودم از بى تميزى باده نوشم پى به پى خامه ام از بى گناهى قند افشاند چو iiنى
گام ما در پر تو نور حقيقت محكم است ورنه راه نكته را هركس نداند كرد طى
هر كه قدر ما گذارد عزتش افزون شود وانكه بى حرمت بدارد تيره گردد روز iiوى
عمر من در قال و قيل مكتب و مذهب گذشت تا شدم غواص بحر ناله و درياى iiمى
ميكشم بار جفايت را بدوش جان و iiدل اى نگار نازنينم تا كجا و تابكى
گر بمن رحمى نمائى لطف حق يارت iiشود چون بعشقت مبتلا گرديده ام جانا كه iiهى
قيمت فصل بهار و موسم گل را iiفنا
بلبلى داند كه بيند زحمت هنگام دى
**********
كاش اين چرخ ستمگر بنا iiنميكردند بنا چو كرده بُدند بى وفا نميكردند
چو مگس بر سر شهد و شكر دهر iiمرا غريق و بى پر و بى دست و پا نميكردند
دل بشكستهء ما را به گيسوان iiفراق چه شد كه بسته و يا مبتلا iiنميكردند
فغان و آه و نواى كه در سرست iiمرا نبودى هيچم اگر بينوا iiنميكردند
كرا خبر شدى از ماجراى كنج iiقفس تا كه اين بلبل بيدل رها نميكردند
فنا بعشق و جنون آشنا كجا iiگشتى
ورا كه از بر يارش جدا iiنميكردند
**********
در طريق آشنائى يار مى بايد iiمرا غم دوصد غمخانه شد غمخوار مى بايد مرا
زنده گانى تا بكى در خواب غفلت iiبگذرد خدمت رندان نيكو كار مى بايد iiمرا
دل دل شبهاى هجران و بخلوتگاه راز توبه و تقوا و استغفار مى بايد iiمرا
خندهء بسيار آخر بى وقارم ميكند گريه با حضرت قهّار مى بايد مرا
دوستانم را هواى خسروانى در iiخورست من كه مجنونم در و ديوار مى بايد iiمرا
درشب قدرى كه غمهاى تو نازل iiميشود تا سحر گه ديده ى بيدار مى بايد iiمرا
جانب ميخانه حاجت نيست مارا بعد iiازين
چون فنا دلداده ام دلدار مى بايد iiمرا
**********
مژده ها ايدل كه فصل نو بهارم iiميرسد موسم گل چيدن و گلگشت يارم iiميرسد
خيز و از بام طبيعت جانب صحرا نگر تا چه الهامت ز صنع كردگارم iiميرسد
ابر آذارى نثار سبزه و گل مى iiكند آنچه را از ديده ى عصمت شعارم iiميرسد
بلبل شيدا بيايد باز بر طرف چمن كز صفيرش نغمه ى شبهاى تارم ميرسد
صد هزاران نقش مى بندد فكر iiقاصرم تا بگوش جان و دل صوت هزارم iiميرسد
نرگس شهلا اگر با چشم مست آيد چه باك لاله هم با جام مى از هر كنارم iiميرسد
من كه از داغ جفا يك عمر تنها iiسوختم عهد و پيمانش كجا اكنون بكارم iiميرسد
باد نوروزى چو بر زلف پريشانش iiوزد دامن عشقش بدست افتخارم iiميرسد
گر فنا از معصيت بارى پشيمانى iiكند
بى شكى ميدان كه بر وصل نگارم iiميرسد
**********
گوهر دل را بدرياى سخن گم كرده iiام جان را در ظلمت آباد بدن گم كرده ام
در دبستان مروت نزد ارباب iiخرد جمله اسباب كمال خويشتن گم كرده ام
زندگانى را بقائى گر نمى باشد iiدريغ كانچه در عقبى و در دنياست من گم كرده iiام
فن شعر و شاعرى را طفل نوزادم iiولى ناله ها در عهد ياران كهن گم كرده iiام
بلبل طبعم چو از شاخ تمنايش iiپريد سوى گلشن شد كه نسرين و سمن گم كرده ام
دانش و فضل و شرافت در جهان ديگر iiاند وين كرامت بين كه راه آن وطن گم كرده iiام
پيشروى كاروان هجر رخسار iiكسى قوت رفتار و طرز ره زدن گم كرده ام
زاهدا بنگر كه با وجد ريائى iiعاقبت غير نامش ماسوا را از دهن گم كرده iiام
گفت در دنيا چه گم كردى فنا آخر iiبگو
گفتمش اى نور چشمانم كفن گم كرده iiام
**********
اى اشك تو رخسار مرا آب iiبده يا بر دل پُر غصه تب و تاب iiبده
وى بار خدايا كه تو هم از كَرَمت لبخند مرا براى احباب iiبده
**********
در محضر والدين چنان بايد iiبود كاندر بر ذات لا مكان بايد iiبود
فرمودهء آنان صفت امر خداست با امر خدا بسر روان بايد iiبود
**********
در ماه صيام نزول قرآن iiباشد قدر است درو شبى كه پنهان iiباشد
يك لحظهء در خدمت مادر iiبودن بهتر ز شب قدر دو چندان باشد
**********
از آب و گِل خويش جهان بايد iiساخت دلرا نه اسير اين و آن بايد iiساخت
بخشودن معصيت اگر مقصود iiاست خود را چو غلام مادران بايد iiساخت
**********
از مردم فاسق به حذر باش iiمُدام با فضل و كمال و با هنر باش iiمُدام
گر خواهى سعادت دو عالم ز iiخدا فرمانبر مادر و پدر باش iiمٌدام
**********
از عمر گذشته ام بجز دردى iiنيست سرمايه ى جسم من بجز گردى نيست
گفتم فنا كز عشق چه حاصل iiباشد گفت جز تن بيمار و رُخ زردى iiنيست
**********
گر بر سر كوى تو مرا جاى iiبود نُه طاق سپهرم بزير پاى iiبود
وين نكته نداند بجز از آنكه iiورا دلدار پريچهره و بد راى iiبود
**********
گر صاحب تاج و تختِ شاهان iiباشد يا شاهد زيبا و سخندان iiباشد
چون نام نكو ندارد و جود و iiكرم كمتر ز خسى به نزد رندان باشد
**********
ذاتى كه بناى عالم افراشته iiاست با هر كسى بر نحوى نظر داشته است
نام و صفت نكو از آنست كه iiاو همت به ره رضاش بگماشته است
**********
تا آنكه ترا عمر بدنيا iiباشد اسباب مرادت همه پيدا iiباشد
هر كس كه به ديدهء بدت مى iiبيند در قهر خداوند توانا iiباشد
**********
يارب كه ترا گزند و آفت نرسد رخسار ترا رنگ خجالت iiنرسد
وز فضل خداوند توانا به iiدِلت جز مژدهء بخشايش و راحت iiنرسد
**********
ادامه دارد |
