انواع حج
مناسك حج به سه وجه ويا سه نوع ذيل اداء مى گردد، حاجى در
اختيار آنها مخير است. انواع مذكور عبارتند از: افراد /
قران / تمتع
1 ـ حج افراد : آنست كه حاجى تنها نيت اداى حج را مى كند
وزمانيكه به مكه مى رسد، طواف قدوم و سعى مى نمايد، موها
را نتراشيده وكوتاه نمى نمايد، واحرام خود را نمى كشايد،
وتابه روز عيد در احرام باقى مى ماند وبروز عيد بعد از رمى
(زدن) جمرة العقبة احرام را مى كشايد.
اگر سعى ( بين صفاء ومروه) را بعد از طواف افاضه يا
زيارت به تأخير مى افگند باكى نيست.
2 ـ حج قران : آنست كه حاجى به نيت اداى عمره وحج احرام مى
بندد، مناسك واعمال حج حاجى قران با حاجى افراد فرقى ندارد
، بجز از قربانى كه بر حاجى قران لازم مى گردد.
3 ـ حج تمتع : آنست كه حاجى تنها نيت عمره را كرده بعد
انجام طواف وسعى موى سر را مى تراشد ويا كوتاه مى سازد.
بروز هشتم ذوالحجه ( از جاى كه هست) به نيت اداى حج احرام
مى بندد، وبه منى مى رود.
تمام اهل علم به جواز احرام به انواع مذكور متفق اند.
|
|
حج افراد |
حج قران |
حج تمتع |
|
1 |
از ميقات احرام مى بندد وچنين مى گويد: "
لبيك اللهم حجاً". يعنى تنها نيت حج را مى
كند.
ـ بستن احرام بمعناى نيت اداى مناسك حج و
آغاز به انجام مناسك حج است. |
از ميقات احرام مى بندد وچنين مى گويد: "
لبيك اللهم عمرة وحجاً". يعنى نيت وعمره وحج
را هردو مى كند.
ـ بستن احرام بمعناى نيت اداى مناسك حج است. |
از ميقات احرام مى بندد وچنين مى گويد: "
لبيك اللهم عمرة متمتعا بها إلى الحج". يعنى
تنها نيت حج را مى كند.
ـ بستن احرام بمعناى نيت اداى مناسك حج است. |
|
2 |
طواف قدوم ( اين طواف به نزد امام مالك و
جمهور علماى سنت ـ رحمهم الله ـ واجب است) |
طواف قدوم |
طواف عمره |
|
3 |
سعي بين صفا ومروه |
سعي بين صفا ومروه |
سعي بين صفا ومروه، حلق وتقصير كشادن احرام. |
|
4 |
مبيت ( شب ماندن) در منى به شب عرفات (شب نهم)
حكم آن: به نزد همه مذاهب چهارگانهء اهل سنت
وجماعت واجب است |
مبيت ( شب ماندن) در منى به شب عرفات (شب نهم)
به نزد همه مذاهب چهارگانهء اهل سنت وجماعت
واجب است |
احرام بستن از مكه به نيت حج ورفتن به منى
بروز هشتم ذوالحجه. |
|
5 |
وقوف به روزعرفه ( وقوف به عرفات ركن اعظم حج
است) وقت آن بروز نهم بعد از زوال آغاز تابه
طلوع فجر روز عيد. |
وقوف به روزعرفه ( وقوف به عرفات ركن اعظم حج
است) وقت آن بروز نهم بعد از زوال آغاز تابه
طلوع فجر روز عيد. |
وقوف به روزعرفه ( وقوف به عرفات ركن اعظم حج
است) وقت آن بروز نهم بعد از زوال آغاز تابه
طلوع فجر روز عيد. |
|
6 |
رفتن به مزدلفه بعد از غروب آفتاب بروز عرفه،
وشب ماندن در آنجا. |
رفتن به مزدلفه بعد از غروب آفتاب بروز عرفه،
وشب ماندن در آنجا. |
رفتن به مزدلفه بعد از غروب آفتاب بروز عرفه،
وشب ماندن در آنجا. |
|
7 |
اعمال روز دهم (روز اول عيد) بعد از طلوع
آفتاب قرار آتيست: رمى جمرة عقبه، حلق
وتقصير براى مرد، وزنان به اندازه سر انگشت مو
هاى خود را كم مى سازند. حاجى بعد از انجام
اعمال مذكور (چيز هاى كه بعد از بستن احرام
بروى حرام شده بود حلال مى گردد ما عدا هم
بستر شدن با همسر) . |
اعمال روز دهم (روز اول عيد) بعد از طلوع
آفتاب قرار آتيست: رمى جمرة عقبه، ذبح، حلق
وتقصير براى مرد، وزنان به اندازه سر انگشت مو
هاى خود را كم مى سازند. حاجى بعد از انجام
اعمال مذكور (چيز هاى كه بعد از بستن احرام
بروى حرام شده بود حلال مى گردد ما عدا هم
بستر شدن با همسر) . |
اعمال روز دهم (روز اول عيد) بعد از طلوع
آفتاب قرار آتيست: رمى جمرة عقبه، ذبح، حلق
وتقصير براى مرد، وزنان به اندازه سر انگشت مو
هاى خود را كم مى سازند. حاجى بعد از انجام
اعمال مذكور (چيز هاى كه بعد از بستن احرام
بروى حرام شده بود حلال مى گردد ما عدا هم
بستر شدن با همسر) . |
|
8 |
طواف افاضه زيارت( اين طواف ركن حج است) اكر
سعى بين صفا ومروه در طواف قدوم انجام شده
باشد، حاجى بعد ازين طواف سعى نمى كند، واكر
سعى را با طواف قدوم نكرده بود، بعداز طواف
زيارت سعى مى كند ، بعد از آن از حاجى تمام
ممنوعيت هاى احرام مرفوع مى گردد.
|
طواف افاضه زيارت( اين طواف ركن حج است) اكر
سعى بين صفا ومروه در طواف قدوم انجام شده
باشد، حاجى بعد ازين طواف سعى نمى كند، واكر
سعى را با طواف قدوم نكرده بود، بعداز طواف
زيارت سعى مى كند ، بعد از آن از حاجى تمام
ممنوعيت هاى احرام مرفوع مى گردد. |
طواف افاضه زيارت( اين طواف ركن حج است) اكر
سعى بين صفا ومروه در طواف قدوم انجام شده
باشد، حاجى بعد ازين طواف سعى نمى كند، واكر
سعى را با طواف قدوم نكرده بود، بعداز طواف
زيارت سعى مى كند ، بعد از آن از حاجى تمام
ممنوعيت هاى احرام مرفوع مى گردد. |
|
9 |
رمى جمرات سه گانه بروز يازدهم ودوازدهم
وسيزدهم، حاجى مى تواند بروز دوازدهم بعداز
زدن جمرات قبل از غروب منى را ترك بگويد. |
رمى جمرات سه گانه بروز يازدهم ودوازدهم
وسيزدهم، حاجى مى تواند بروز دوازدهم بعداز
زدن جمرات قبل از غروب منى را ترك بگويد. |
رمى
جمرات سه گانه بروز يازدهم ودوازدهم وسيزدهم،
حاجى مى تواند بروز دوازدهم بعداز زدن جمرات
قبل از غروب منى را ترك بگويد. |
|
10 |
طواف وداع ( اين طواف واجب است) |
طواف وداع (اين طواف واجب است) |
طواف وداع ( اين طواف واج |
ـ زنها بامردان در كدام امور در
اداى اعمال حج تفاوت دارند:
1 ـ سر خود را برهنه نمى سازند.
2 ـ صداى خود را در تلبيه گفتن اگر خوف وقوع فتنه مى رفت
بلند نمى نمايند.
3 ـ زنها اضطباع (برهنه كردن شانهء راست) و هرولة (تيز
رفتن در طواف) نمى كنند.
4 ـ موى خود را نمى تراشند بلكه آنرا به اندازه سر انگشت
كم مى سازد.
5 ـ لباسهاى دوخته شده وموزه مى پوشند دستكش وجامه هاى
معطر نمى پوشند.
6 ـ اگر در حجر اسود ازدحام مردان باشد نزديك نمى شود.
7 ـ اگر حيض يا نفاس براى ايشان پيش شد غير از طواف همه
اعمال حج را انجام مى دهند.
8 ـ اگر بعد از طواف ركن يا افاضه حيض ونفاس براى شان پيش
مى شود، طواف وداع از آنها ساقط مى گردد.
احكام أضحية:
حاجى متمع وقارن گوشت أضحيه را به فقراى حرم مى دهند ، و
اگر امكان أضحيه نباشد ده روز روزه مى گيرد سه روز آنرا در
ايام حج و هفت روز آنرا بعدازينكه به وطن عودت كنند.
أضحيه نظر به راى راجح وقوى سنت مؤكد و نزد امام أبو حنيفه
رحمة الله عليه واجب است، يكى از اقوال امام مالك رحمه
الله آنرا واجب گفته است ، حاجى متمتع وقارن مى توانند در
مكه قربانى كنند ويا كسى را وكيل بگيرند كه بوكالت آنها در
وطن قربانى كند. و اين نظر به فتوى برخى علماء نه تنها
باكى ندارد بلكه صاحبش مأجور است.
معلومات مفيد:
كسيكه رمي را درايام تشريق ترك كرد بر او (دم) ذبيحه است.
وكسيكه شب ماندن را در ايام تشريق ترك كرد بر او دم است،
وكسيكه جزء از عمال مذكور را ترك كرد كمتر از آنست. به ترك
شدن اركان حج ، حج كامل نمى شود بايد آنرا بسال ديگر اعاده
كند، اكر واجبات حج را ترك مى كند فديه مى دهد علماء گفته
اند كه فديه: كشتن گوسفند وتوزيع گوشت آن به فقراى مكه است،
و ازكسيكه سنن ويا مستحبات ترك شد بر وى جيزى نيست.
ايام تشريق روز هاى : 11 ، 12 ، و13 ذو الحجه است. كه
درقرآن كريم بنام " أيام معدودات " ذكر شده است.
جمع آورى وترجمه : رحمت الله احمدى