سيد عبد الله

سمن زار

استاد شريفي

بسم الله الرحمن الرحيم

علم : دانستن ، يقين كردن [ يقين ، معرفت ، دانش ].

علوم طبيعي :

قبل از اينكه راجع به علوم طبيعي حرف زده شود ، طبيعت را معرفي مي كنيم كه طبيعت چيست؟

طبيعت عبارت از مجموعهء منظم مخلوقات خداوند(ج) ميباشد. نظر به اين تعريف ، طبيعت مخلوق است و خالقي دارد كه خداوند(ج) است.

اين مجموعه منظم را كه بنام طبيعت ياد كرديم ، تمام اشياء را كه  با چشم و يا با وسايل پيشرفته مختلف مي بينيم و يا بواسطه هاي مختلف مي شناسيم ، همه اجزاي طبيعت هستند و علومي كه طبيعت را آن طوري كه است براي ما معرفي و قوانين آن علوم را براي ما روشن سازد و طرق استفاده و بكار برد آن را براي ما بيان دارد بنام علوم طبيعي ياد مي گردد.

موضوع بحث علوم طبيعي ( ماده ) است پس بايد بدانيم كه ماده چيست؟ و چطور تشكيل ميشود؟

اجزاي تشكيل دهنده ماده كدام چيزها است و در كجا قرار دارند؟

چطور و چگونه ، تحت كدام شرايط زماني و مكاني ، تأثيرات حالات و اشكال مختلفه ، شرايط طبيعي اقليمي و تأثيرات اتموسفيري و اثرات اقليمي بحري و هرگونه شرايط عام و خاص جغرافيايي اقليم هاي مختلف و حتى شرايط تاريخي شامل ميباشد.

تعريف ماده: هر چيزي كه جايي را اشغال كند ماده گفته ميشود.

تعريف ماده در قديم: هر چيزي كه جايي را اشغال كند و داراي كتله ، وزن ، حجم و كثافت باشد ، ماده است.

اما امروز ماده را اينچنين تعريف نمي كنند به خاطري كه ، وزن اثر جاذبه زمين است وقتي كه ماده از اثر جاذبه دور ميشود ، ديگر وزن ندارد. وزن نظر به قوه جاذبه أي زمين كم و زياد مي شود و در مرحله أي از بين ميرود .

به طور ساده ديده شده كه وزن يك شي در دامنه كوه زياد بوده اما وقتي كه در بلندي كوه و يا سر كوه سنجيده شده ، واضح گرديده كه وزن كم شده اما مقدار آن تغير نخورده است به همين جهت گفته ميشود كه كتله شي تغيرپذير نيست و نظر به دوري و نزديكي از مركز زمين ، هميشه ثابت ميباشد وليكن وزن اشياء تغير پذير است.

طبيعت و مواد طبيعت از عناصر مختلف تشكيل شده و عناصر به نوبهء خود از اتوم ها و اتوم ها از اجزاي ديگري چون الكترون ها و پروتون ها و نيوترون ها و مزون ها وغيره ساخته شده اند.

همچنان اتحاد اتوم هاي عين عنصر و عناصر مختلف ماليكول هاي عنصر واحد و يا عناصر مختلف را بوجود مي آورند كه گفته ميشود ماليكول عنصر و يا ماليكول مركب را ميسازد، پس از اين گفته چنين برميآيد كه عناصر در طبيعت به شكل ماليكولي و اتوميك نيز پيدا ميشود كه تعداد عناصر محدودي به تعداد هفت عنصر به شكل ماليكولي هستند و متباقي عناصر كشف شده و شناخته شده به شكل اتوميك ميباشند.

تمام اين عناصر با هم اتحاد و تعامل كرده ، مركبات مختلف را در طبيعت ساخته و اجسام بزرگي را تشكيل داده اند كه ما مي گوئيم كه از ماده ساخته شده است.

ازينكه استدلال نموديم كه ماده از عناصر و عناصر از اتوم ها و اجسام ازعناصر و يا اتوم هاي عناصر و يا ماليكول هاي عناصر                 

، مركبات و مركبات اشياي مختلفي را با جسامت ها و احجام مختلف ساخته اند. پس ماده داراي اشكال مختلف و جسامت مختلف و احجام مختلف ميباشد.

چون قبلاً ياد آور شدم كه موضوع بحث علوم طبيعي ماده است لذا به همين دليل خواستم كه تا اندازهء راجع به ماده و طرز تشكيل آن معلومات ارائه نمايم.

در طبيعت ماده به سه شكل پيدا ميشود:

به شكل جامد ، به شكل مايع ، به شكل گاز .

كه حرارت باعث تغيرات و تبدلات تمام اشكال ماده ميگردد مثلاً جامد به مايع و مايع به گاز تبديل ميشود. دراين تبدلات فاصله ذرات ماليكول ها و حركت آنها تغير ميكند و اصل عناصر تشكيل دهنده و اصل مركب تغير نمي كند.

مثلاً يخ كه شكل جامد مركب آب است زماني كه حرارت داده ميشود ، به آب و آب دفعهء ديگر حرارت ميشود به بخارآب كه گاز ميباشد ، تبديل ميشود و اگر حرارت بخار آن گرفته شود ، واپس به آب و حرارت آب گرفته شود واپس به يخ تبديل ميشود. كه اينگونه تغيرات و تبدلات اشياي مادي در طبيعت هميشه در جريان است و ما ميتوانيم اين تغيرات و تبدلات را توسط علوم مختلفه تحت تجربه قرار داده به اثبات برسانيم در صورتي كه از قوانين و شرايط و آلات مورد ضرورت آگاهي كامل داشته باشيم ميتوانيم تحت همان شرايط خاص آنرا تطبيق نموده و نتيجه بدست بياوريم.

هرعلم به خود اصول و موازين و اولويت و متصرفات را در بر دارد. به اساس همين اصول تعين شده و خاص همان علم به اهداف و مواد شاملهء آن كه بخش از طبيعت را بيان ميدارد ، از آن علم استفاده ميگردد.

علوم طبيعي ، قوانين و اسرار طبيعت را كشف نموده براي بهبود زندگي شرايط زيست و استفاده از اين علم براي بهره برداري از بخش هاي خاص طبيعت در شرايط عام و خاص در زندگي ، زنده جانها و بهتر زندگي نمودن آنها در هر شرايط اقليمي و خاص كه به نفع انسانها باشد. بايد از آن شرايط و دانش طبيعي كه داريم ، كار گرفت.

ازعلوم طبيعي كه امروز شناخته شده و ازآنها بهره برداري ميگردد نام برده ميشود:

علم فزيك ، كيميا ، الجبر ، هندسه ، رياضيات ، بيولوژي ، جيولوژي ، اناتومي ، فزيولوژي ، ايكولوژي ، ستوماتولوژي ، استرانومي ، ويرالوژي ، بكتريولوژي ، هستولوژي ، كوزومولوژي ، پلانتولوژي ، جنيتيك ، فايكولوژي.

يكتعداد از علوم ديگري نيز وجود دارد كه نام برده نشده است و بعضي از اين علوم نامبرده شده از خواص ظاهري اشياء و بعضي از خواص باطني اشياء براي وقت مؤقت و دايمي و همچنان از تغيرات و تبدلات دايمي ماده مؤقتي ماده و ساختمان ماده بحث ميكند. بعضي از اندازه گيري و محاسبه عادي و مغلق بحث نمايد ، بعضي از علوم راجع به حيات زنده جانها و مراحل حيات آنها و طرز تغذيه و بعضي مكان زندگي و امراضي را كه بار ميآورند و بعضي علوم مبارزه با زنده جان هاي طفيلي انسان و حيوانات و نباتات بحث ميكند.

خلاصه هرعلم طبيعي از موضوع خاص خودش بحث ميكند.

پس براي ما لازم است كه خود را مخلوق طبيعي و منظم خلق شده بدانيم يعني ما هم از جملهء مخلوقات منظم خداوندي هستيم. اين نظم را كه در وجود ماست ، چگونه نظم است و چطور اعضاي ما وظيفه انجام ميدهد و چطور غذايي را كه صرف مي كنيم چه قسم هضم ميشود و چطور موجودات ديگر طبيعي داخل وجود ما ميشود و چه نوع امراض را به وجود مي آورد و چطور وجود ما با اين موجودات مبارزه مي نمايد و اگر نتوانست ، ما چه وظيفه داريم براي نجات خود از شر اين موجودات.

از مواد مفيد به گونهء نظر به شرايط بايد استفاده شود كه براي جسم ما ضرر نرسد و براي موجود زندهء داخل جسم كه مضر است ، ضرر رسيده از بين برود تا كه ما از شر مرض بوجود آمده صحت ياب شويم.

تمام اين مثال به خاطر روشن شدن علوم طبيعي آورده شده كه اين علوم هم راجع به مخلوقات منظم خداوندي معلومات ارائه مي دارد و بشريت را بسوي يك زندگي آرام و مترقي در نظام كائينات راهنمايي ميكند و دستورالعمل هاي آزموده شده را در خدمت انسان ها و بشريت قرار ميدهد.

ادامه دارد ...........